Nhiều người nghĩ nước bể bơi càng có mùi Clo thì càng được khử trùng kỹ. Thực tế, mùi hắc đặc trưng quanh hồ thường không đơn giản là do lượng Clo tự do quá cao. Khi Clo phản ứng với mồ hôi, bụi bẩn, nước tiểu và các chất hữu cơ từ người bơi, chloramine có thể hình thành và tạo ra mùi khó chịu.
Vì vậy, xử lý bể bơi có mùi Clo không nên chỉ dừng ở việc giảm lượng hóa chất. Cần kiểm tra chất lượng nước, xác định tình trạng Clo kết hợp, đồng thời cải thiện lọc, thông thoáng và thói quen sử dụng hồ.
Mục lục
Mùi Clo trong bể bơi thực chất xuất phát từ đâu?
Clo được đưa vào nước hồ để kiểm soát vi sinh vật. Trong quá trình sử dụng, Clo có thể phản ứng với các chất chứa nitơ từ mồ hôi, nước tiểu, bụi bẩn, tế bào da hoặc sản phẩm chăm sóc cá nhân mà người bơi mang xuống nước. Quá trình này tạo ra nhóm hợp chất gọi là chloramine, thuộc dạng Clo kết hợp.
Chloramine có thể tồn tại trong nước và một phần thoát lên không khí phía trên mặt hồ. Đây là lý do mùi hóa chất thường dễ nhận thấy ở khu vực bể bơi trong nhà, đặc biệt khi hệ thống thông gió không đưa đủ không khí tươi vào và không thải được lượng không khí chứa chloramine ra ngoài.
Do đó, nếu hồ có mùi Clo nồng, không nên vội kết luận rằng người vận hành đã cho quá nhiều Clo. Tình trạng này có thể liên quan đến lượng chất bẩn trong nước, Clo kết hợp tăng hoặc hệ thống thông gió chưa phù hợp.
Kiểm tra những chỉ số nào trước khi xử lý?
Trước khi thêm hoặc giảm bất kỳ hóa chất nào, nên kiểm tra Clo tự do, Clo tổng và pH. Đây là các thông số giúp đánh giá tình trạng nước rõ hơn thay vì chỉ dựa vào mùi.
Clo kết hợp có thể được tính bằng cách lấy Clo tổng trừ Clo tự do:
Clo kết hợp = Clo tổng – Clo tự do
CDC khuyến nghị theo dõi Clo và pH thường xuyên đối với bể bơi. Với hồ bơi thông thường, CDC đưa ra khoảng pH 7,0–7,8 và khuyến nghị duy trì Clo theo hướng dẫn của sản phẩm, đồng thời kiểm tra ít nhất hai lần mỗi ngày đối với bể gia đình.
Nếu Clo tự do vẫn nằm trong phạm vi vận hành nhưng Clo kết hợp tăng, mùi khó chịu có thể liên quan đến chloramine. CDC cũng sử dụng mức Clo kết hợp 0,4 ppm như một ngưỡng hành động trong hướng dẫn vận hành hồ bơi, dù tài liệu MAHC lưu ý đây là giá trị mang tính thận trọng và không phải ngưỡng được xác lập từ đầy đủ nghiên cứu lâm sàng trên người.
Việc kiểm tra nên thực hiện bằng bộ test phù hợp và theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu kết quả bất thường kéo dài, đặc biệt ở bể kinh doanh hoặc bể có lượng người sử dụng lớn, nên để nhân sự có chuyên môn đánh giá hệ thống xử lý nước.
Xử lý bể bơi có mùi Clo bằng cách nào?
Khi xác định mùi liên quan đến chloramine, hướng xử lý cần tập trung vào việc giảm chất gây hình thành chloramine và loại bỏ lượng chloramine đang tích tụ trong nước.
1. Tăng cường lọc và tuần hoàn nước
Hệ thống lọc và tuần hoàn cần hoạt động theo đúng thời gian, lưu lượng và yêu cầu kỹ thuật của hồ. Nếu nước lưu thông kém, chất bẩn và các hợp chất không mong muốn có thể tích tụ lâu hơn.
Bên cạnh kiểm tra bộ lọc, nên xem xét tình trạng bơm, đường ống, van và các thiết bị liên quan. Với bể sử dụng thường xuyên, việc bảo dưỡng định kỳ giúp hệ thống xử lý nước duy trì hiệu quả ổn định hơn.
2. Giảm nguồn chất hữu cơ đưa vào hồ
Mồ hôi, bụi bẩn và nước tiểu đều có thể góp phần hình thành chloramine khi phản ứng với Clo. Vì vậy, việc yêu cầu người bơi tắm tráng trước khi xuống hồ có ý nghĩa đáng kể trong kiểm soát mùi. CDC cho biết chỉ cần tắm tráng nhanh trước khi bơi cũng có thể loại bỏ phần lớn bụi bẩn và các chất trên cơ thể.
Khu vực phòng thay đồ và nhà vệ sinh cũng cần được quản lý tốt để hạn chế việc chất bẩn đi vào hồ. Với trẻ nhỏ, người quản lý nên nhắc phụ huynh cho trẻ đi vệ sinh trước khi xuống nước và chủ động nghỉ để đi vệ sinh trong quá trình sử dụng hồ.
3. Xử lý Clo kết hợp khi cần thiết
Khi Clo kết hợp ở mức cao, một trong những biện pháp được CDC đề cập là superchlorination, còn gọi là breakpoint chlorination. Phương pháp này sử dụng mức Clo tự do cao hơn trong thời gian kiểm soát để phân hủy chloramine, sau đó đưa Clo về phạm vi vận hành phù hợp trước khi mở lại hồ.
Đây không phải thao tác nên thực hiện tùy ý bằng cách đổ thêm Clo theo cảm tính. Bể cần được đóng cho người bơi, đảm bảo thông gió và theo dõi nồng độ hóa chất trong suốt quá trình. Liều xử lý cụ thể phải dựa trên kết quả kiểm tra, loại hóa chất đang dùng và hướng dẫn kỹ thuật.
Một số hệ thống còn sử dụng công nghệ UV hoặc ozone để hỗ trợ kiểm soát chloramine. Đây là giải pháp phụ trợ, cần được thiết kế và vận hành phù hợp với quy mô cũng như đặc điểm của từng hồ.
>>> Để duy trì nguồn nước sạch và ổn định, bạn có thể tham khảo thêm cách xử lý nước bể bơi phù hợp.
pH ảnh hưởng thế nào đến mùi và hiệu quả khử trùng?
pH không phải nguyên nhân duy nhất khiến bể có mùi Clo, nhưng đây là thông số cần kiểm soát khi vận hành hồ. Khi pH quá cao, khả năng khử khuẩn của Clo giảm; khi pH quá thấp, Clo hoạt động mạnh hơn nhưng có thể làm tăng nguy cơ ăn mòn thiết bị và gây kích ứng cho người bơi. CDC khuyến nghị pH 7,0–7,8 cho bể bơi.
Vì vậy, việc điều chỉnh pH cần được thực hiện dựa trên kết quả đo thay vì chỉ dựa vào cảm giác về mùi hoặc màu nước.
Một sai lầm thường gặp là thấy hồ có mùi Clo rồi lập tức giảm lượng Clo. Cách này có thể làm giảm khả năng khử khuẩn nếu Clo tự do vốn đã thấp. Ngược lại, tăng Clo liên tục mà không kiểm tra Clo kết hợp cũng chưa chắc giải quyết được nguyên nhân.
Kiểm soát pH, Clo tự do và Clo kết hợp cùng lúc sẽ giúp việc xử lý có cơ sở hơn. Khi cần lựa chọn các sản phẩm phục vụ vệ sinh và xử lý nước, có thể tham khảo thêm thông tin tại cleantechvn.com.vn để đối chiếu với nhu cầu sử dụng thực tế.
Cách hạn chế mùi Clo quay trở lại
Xử lý mùi một lần chỉ giải quyết phần ngọn nếu nguồn tạo chloramine vẫn tiếp tục xuất hiện. Với bể bơi vận hành thường xuyên, nên xây dựng lịch kiểm tra và vệ sinh ổn định thay vì chỉ xử lý khi nước đã có mùi rõ rệt.
Trước hết, cần duy trì việc đo Clo và pH theo tần suất phù hợp với mức độ sử dụng hồ. CDC khuyến nghị các bể công cộng kiểm tra Clo và pH ít nhất hai lần mỗi ngày, đồng thời tăng tần suất khi hồ có lượng người sử dụng lớn.
Tiếp theo, cần kiểm tra hệ thống lọc, tuần hoàn và thông gió. Với bể trong nhà, thông gió đặc biệt quan trọng vì chloramine có thể tích tụ trong không khí phía trên mặt nước. Việc đưa không khí tươi vào và thải không khí chứa chloramine ra ngoài giúp hạn chế tình trạng mùi hóa chất tích tụ trong khu vực bể.
Cuối cùng, nên kiểm soát lượng chất bẩn đưa vào nước bằng những quy định đơn giản như tắm tráng trước khi bơi, không tiểu tiện trong hồ và giữ vệ sinh khu vực xung quanh.
Một bể bơi có mùi Clo không nhất thiết đồng nghĩa với việc nước đang có quá nhiều Clo. Trong nhiều trường hợp, mùi hắc có liên quan đến chloramine hình thành khi Clo phản ứng với các chất hữu cơ trong nước. Vì vậy, cách xử lý phù hợp là kiểm tra các chỉ số, xác định Clo kết hợp, duy trì pH trong phạm vi phù hợp, cải thiện lọc và thông gió, đồng thời hạn chế nguồn chất bẩn đi vào hồ.
>>> Nếu cần dự toán chi phí, bạn có thể cập nhật bảng giá hóa chất công nghiệp để dễ cân đối ngân sách.